Không bảo dưỡng PCCC tại HCM – Sự chủ quan trở thành ngòi nổ

Trong nhiều năm trở lại đây, TP.HCM liên tục chứng kiến những vụ cháy lớn xảy ra. Lý do không phải vì thiếu trang thiết bị, mà vì các thiết bị đó đã không được bảo trì, kiểm tra hoặc bảo dưỡng PCCC tại HCM định kỳ. Hệ thống PCCC giống như một cỗ máy sẵn sàng hoạt động 24/7, nhưng nếu được bật lên trong tình trạng không được bảo dưỡng trong thời gian dài, nó gần như mất tác dụng.

Điều này khiến chủ đầu tư, chủ doanh nghiệp và người quản lý tại TP.HCM phải nhìn nhận một thực tế:

1. Thói quen xem nhẹ bảo dưỡng PCCC của nhiều doanh nghiệp tại HCM

TP.HCM có hơn một triệu cơ sở sản xuất – kinh doanh lớn nhỏ. Nhưng một tỉ lệ không nhỏ trong số này vẫn xem PCCC như “công việc khi cần mới làm”.

Sai lầm phổ biến gồm:

• Chỉ bảo dưỡng khi bị nhắc nhở hoặc sắp kiểm tra.
• Chỉ thay thế thiết bị khi xảy ra sự cố.
• Giao toàn bộ PCCC cho tạp vụ hoặc bảo vệ không có chuyên môn.
• Nghĩ rằng thiết bị không sử dụng thì không hư.

Treo bình chữa cháy cho “đẹp” mà không hề kiểm tra hạn, trọng lượng, áp suất.

Thực tế tại HCM cho thấy nhiều doanh nghiệp chỉ thực sự quan tâm đến PCCC sau khi:

• Có vụ cháy trong khu vực,
• Bị phạt,
• Hoặc khi hệ thống báo cháy kêu liên tục đến mức không thể chịu nổi.

Nhưng đến lúc đó, chi phí khắc phục đã gấp nhiều lần chi phí bảo dưỡng PCCC tại HCM định kỳ.

2. Tâm lý sợ tốn chi phí – nguyên nhân khiến hệ thống PCCC “chết lâm sàng”

Một trong những lý do khiến việc bảo dưỡng PCCC tại HCM bị xem nhẹ chính là tâm lý tiết kiệm.

Nhiều đơn vị cho rằng hệ thống PCCC nằm im một chỗ, không hao mòn, không sử dụng thường xuyên nên không cần bảo trì. Họ sẵn sàng chi hàng trăm triệu cho nội thất đẹp, cho quảng cáo, cho máy lạnh, nhưng lại tiếc vài triệu cho việc kiểm tra hệ thống bảo vệ tính mạng.

Thực tế, không bảo dưỡng khiến máy bơm chữa cháy rỉ sét, đường ống nghẹt bùn, đầu báo cháy bám bụi, bình chữa cháy hết khí nhưng vẫn treo trên tường như mới.

Trong nhiều vụ cháy, cơ quan chức năng ghi nhận:

Hệ thống PCCC có đầy đủ, nhưng không hoạt động vì… lâu ngày không kiểm tra.

3. Bảo dưỡng PCCC tại HCM: Không chỉ là nhiệm vụ của bộ phận kỹ thuật

Nhiều chủ doanh nghiệp nghĩ rằng PCCC chỉ liên quan đến kỹ thuật hoặc bảo vệ. Nhưng tại TP.HCM – nơi mật độ dân cư cao và nguy cơ cháy nổ luôn ở mức báo động – PCCC là trách nhiệm của cả tập thể.

Một hệ thống PCCC dù hiện đại đến đâu cũng vô nghĩa nếu:

• Người vận hành không hiểu cách kích hoạt,
• Nhân viên không được hướng dẫn xử lý sự cố,
• Hoặc người quản lý không nắm được tình trạng của thiết bị.

Trên thực tế, có những đơn vị tại HCM đã đầu tư hệ thống hàng tỷ đồng, nhưng đội ngũ vận hành chưa hề được đào tạo một buổi bài bản nào.

Khi xảy ra sự cố, tất cả lúng túng, chỉ biết… chạy.

Điều này cho thấy bảo dưỡng PCCC không dừng lại ở thiết bị, mà còn bao gồm yếu tố con người.

4. Khi nào doanh nghiệp thực sự nhận ra giá trị của bảo dưỡng PCCC?

Thường là sau một sự cố, dù nhỏ hay lớn.

Một tiếng nổ nhỏ ở tủ điện có thể khiến cả khu xưởng hoảng loạn, gây cháy lan chỉ trong vài phút. Nhưng nếu lúc đó:

• Đầu báo cháy hoạt động,
• Hệ thống phun nước tự động kích hoạt,
• Máy bơm chạy đúng công suất,
• Thì vụ việc được xử lý sớm và thiệt hại gần như bằng 0.

Thực tế nhiều chủ cơ sở tại TP.HCM sau khi trải qua một sự cố cháy đã chia sẻ rằng:

“Nếu trước đó chịu bảo dưỡng đầy đủ, mọi thứ đã không thành ra như vậy.”

Tức là giá trị của PCCC chỉ được nhìn nhận rõ nhất… sau khi quá muộn.

5. Những yếu tố đặc thù khiến nhu cầu bảo dưỡng PCCC càng cần thiết

HCM có nhiều yếu tố đặc biệt mà các tỉnh thành khác không có:

• Độ ẩm cao khiến đường ống, đầu phun và máy bơm dễ bị oxy hóa.
• Ô nhiễm bụi mịn khiến đầu báo cháy rất dễ bám bụi, gây báo giả hoặc không báo cháy.
• Hệ thống điện của nhiều tòa nhà cũ xuống cấp nhanh, dễ phát sinh tia lửa.
• Khu dân cư xen kẽ nhà kho, quán ăn, xưởng sản xuất – nguy cơ cháy lan rất lớn.
• Mật độ dân cư cao khiến việc di tản, ứng cứu gặp khó khăn nếu hệ thống PCCC không hoạt động.

Chính vì vậy, TP.HCM luôn là địa phương được cảnh báo cao về cháy nổ và cũng là nơi cơ quan chức năng siết chặt yêu cầu bảo dưỡng PCCC hơn bất kỳ khu vực nào.

6. Sự khác biệt giữa một cơ sở có bảo dưỡng PCCC và một cơ sở không làm

Tại HCM, điều này có thể nhìn thấy rõ:

• Cơ sở duy trì bảo dưỡng PCCC định kỳ:
• Hệ thống báo cháy hoạt động ổn định
• Bình chữa cháy còn hạn và đủ áp suất
• Máy bơm chữa cháy khởi động trong 5–10 giây
• Lối thoát nạn thông thoáng
• Nhân viên biết cách xử lý khi có sự cố
• Được cơ quan chức năng kiểm tra và thông qua nhanh

Cơ sở không bảo dưỡng:

• Đầu báo cháy hỏng nhưng không ai biết
• Bình chữa cháy hết khí vẫn treo trên tường
• Máy bơm kẹt cánh, rỉ sét, không hoạt động
• Hệ thống ống nước nghẹt
• Khi cháy xảy ra, thiết bị “đứng im”

Sự khác biệt này đôi khi chính là ranh giới giữa việc thiệt hại nhỏ và thảm họa.

7. Thời điểm vàng để doanh nghiệp thực hiện bảo dưỡng PCCC

Nhiều người cho rằng bảo dưỡng PCCC chỉ nên làm vào các giai đoạn kiểm định. Nhưng góc nhìn thực tế tại HCM cho thấy những thời điểm quan trọng gồm:

• Sau mùa mưa, khi hệ thống điện và đường ống dễ bị ẩm
• Trước mùa khô, khi nguy cơ cháy nổ tăng mạnh
• Sau khi nâng cấp hoặc thay đổi công năng sử dụng của tòa nhà
• Khi hệ thống báo cháy có dấu hiệu báo giả
• Khi cơ sở tăng công suất hoạt động
• Càng chần chừ, nguy cơ càng tăng.

8. Bảo dưỡng PCCC: Không thể làm qua loa

Một vấn đề lớn tại TP.HCM là sự xuất hiện của các đơn vị nhận bảo dưỡng giá rẻ chỉ để đối phó. Họ chỉ kiểm tra “bên ngoài”, không đo áp suất, không test bơm, không vệ sinh đầu báo cháy, không thử van, không kiểm tra hệ thống nước.

Nhiều chủ doanh nghiệp sau khi thuê kiểu dịch vụ này đã phải bảo dưỡng lại từ đầu vì hệ thống vẫn không hoạt động.

Điều này cho thấy bảo dưỡng PCCC tại HCM đòi hỏi:

• Chuyên môn cao
• Thiết bị kiểm tra chuyên dụng
• Nhân sự được đào tạo
• Kinh nghiệm thực tế trong nhiều loại công trình

Làm cho đúng không chỉ giúp hệ thống hoạt động chuẩn mà còn giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý.

Trong bối cảnh TP.HCM liên tục ghi nhận các vụ cháy lớn, việc chủ động bảo dưỡng hệ thống PCCC không chỉ bảo vệ tài sản, công trình mà còn bảo vệ tính mạng của hàng trăm, hàng nghìn con người đang làm việc và sinh sống mỗi ngày.

> Xem thêm:

• Bảo trì PCCC tại HCM: Thực Trạng, Thách Thức Và Giải Pháp
• 7 vấn đề lớn khi thực hiện bảo dưỡng PCCC của doanh nghiệp

Đường dây nóng: Phone: 091.929.7766